
Lekarze i lekarki Samodzielnego Publicznego Szpitala Rejonowego w Nowogardzie ostrzegają: kleszcze są obecnie bardzo aktywne, a ich ukąszenie może być przyczyną groźnych chorób, takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Szczególną ostrożność warto zachować w lipcu i sierpniu – podczas spacerów, pracy w ogrodzie oraz wypoczynku na świeżym powietrzu. Kleszcze można spotkać nie tylko w lesie, ale także w parkach, na działkach i terenach zielonych.
Kleszcze – zagrożenie nie tylko w lesie
Kleszcze występują nie tylko w lasach, ale także w parkach, ogrodach i na terenach rekreacyjnych. Oznacza to, że praktycznie każdy może być narażony na ich ukąszenie. Lekarze z Przychodni POZ Samodzielnego Publicznego Szpitala Rejonowego w Nowogardzie podkreślają, że szczególną ostrożność należy zachować wiosną i latem, kiedy pasożyty są najbardziej aktywne. Z analiz medycznych wynika, że dzieci są grupą szczególnie narażoną na ukąszenia – głównie ze względu na dużą aktywność na świeżym powietrzu. Choć objawy boreliozy u najmłodszych mogą być początkowo łagodniejsze, nieleczona choroba może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza w obrębie układu nerwowego.
Borelioza – objawy, których nie wolno lekceważyć
Liczba przypadków boreliozy w Polsce systematycznie rośnie. Pierwsze objawy mogą pojawić się już po 10–14 dniach od ukąszenia. Najbardziej charakterystycznym symptomem jest rumień wędrujący, występujący u około 40–50 proc. chorych. Zmiana skórna początkowo ma postać niewielkiego okręgu (1–1,5 cm średnicy), który stopniowo się powiększa i blednie w części środkowej. Rumień bywa mylony z reakcją alergiczną, dlatego każdą niepokojącą zmianę skórną po kontakcie z kleszczem należy skonsultować z lekarzem. Wczesna diagnoza i szybkie wdrożenie antybiotykoterapii znacząco zwiększają szanse na całkowite wyleczenie.
Czy szczepionka przeciw boreliozie jest już dostępna?
Obecnie nie ma jeszcze dostępnej na rynku szczepionki przeciwko boreliozie. Trwają zaawansowane badania kliniczne nad jej opracowaniem. Wyniki trzeciej fazy badań mają przybliżyć możliwość wprowadzenia skutecznej ochrony przed tą chorobą w najbliższych latach. Do czasu pojawienia się szczepionki najskuteczniejszą metodą ochrony pozostaje odpowiednia profilaktyka – stosowanie repelentów, zakładanie odzieży ochronnej oraz dokładne oglądanie ciała po powrocie z terenów zielonych.
Kleszczowe zapalenie mózgu – groźne powikłania
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu może zostać przeniesiony nawet w ciągu kilku minut od ukąszenia. Objawy pojawiają się zwykle po 7–14 dniach i przypominają grypę – gorączka, bóle głowy i mięśni utrzymują się około tygodnia. W cięższych przypadkach choroba może prowadzić do trwałych powikłań neurologicznych, a nawet śmierci. Warto pamiętać, że zakażenie bywa bezobjawowe. W przeciwieństwie do boreliozy, przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu dostępna jest szczepionka ochronna.
Kiedy zgłosić się do lekarza? Z lekarzem należy skontaktować się niezwłocznie, jeśli:
- pojawi się rumień lub inne niepokojące objawy po ukąszeniu,
- wystąpią objawy grypopodobne po kontakcie z kleszczem,
- kleszcz pozostawał w skórze przez dłuższy czas.
przypadku podejrzenia boreliozy pierwszym krokiem powinna być konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). To lekarz oceni stan pacjenta, zdecyduje o dalszym postępowaniu, zleci niezbędne badania lub – jeśli będzie taka potrzeba – skieruje do specjalisty chorób zakaźnych.
Opracowanie: SPSR


