

O szczepieniach przeciw HPV, regularnych wizytach u ginekologa i możliwościach diagnostycznych rozmawiamy z dr n. med. Wojciechem Kałużyńskim, ordynatorem Oddziału Ginekologiczno-Położniczego SP Szpitala Rejonowego w Nowogardzie
Panie Doktorze, to nasze pierwsze spotkanie w 2026 roku, jednak niezmiennie rozmawiamy o tym, co najważniejsze dla zdrowia kobiet. Dlaczego profilaktyka ginekologiczna odgrywa tak kluczową rolę i w jaki sposób każda kobieta może świadomie o nią zadbać?
- Zdrowie stanowi podstawę naszego życia – oddziałuje nie tylko na sprawność fizyczną, lecz także na dobrostan psychiczny i relacje społeczne. W obszarze ginekologii kluczową rolę odgrywa profilaktyka. Systematyczne badania umożliwiają wykrycie ewentualnych nieprawidłowości na wczesnym etapie, często zanim pojawią się jakiekolwiek objawy, co zwiększa szanse na skuteczne i mniej inwazyjne leczenie.
HPV coraz częściej pojawia się w rozmowach o profilaktyce zdrowotnej, czego dowodem jest nawet kampania w telewizji. Co dokładnie kryje się pod tym skrótem i dlaczego powinniśmy traktować go poważnie?
- HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to najczęstsza infekcja przenoszona drogą seksualną. Zakażenie może nastąpić podczas kontaktów waginalnych, analnych lub oralnych, a wiele osób przechodzi je bezobjawowo. Organizacje takie jak WHO i CDC potwierdzają, że szczepionki HPV są bezpieczne, skuteczne i znacząco zmniejszają ryzyko raka, przewyższając rzadkie działania niepożądane.
Czy Pana zdaniem kwestia obowiązkowych szczepień przeciw HPV to tylko kwestia czasu? Co decydowałoby o takiej zmianie?
- Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Jedna z kluczowych propozycji zakłada wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dla dzieci w wieku od 9 do 15 lat. Zgodnie z projektem nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, a obowiązek objąłby dzieci urodzone w 2018 roku. To znacząca zmiana w polskiej polityce zdrowotnej, która wpisuje się w długofalową strategię profilaktyki nowotworów związanych z zakażeniem HPV, w tym raka szyjki macicy oraz innych nowotworów anogenitalnych i głowy oraz szyi.
Dlaczego szczepienie przeciw HPV jest najbardziej skuteczne, gdy podaje się je przed rozpoczęciem aktywności seksualnej?
- Szczepienie przeciw HPV jest dostępne bezpłatnie i choć nie jest wciąż obowiązkowe, jest zdecydowanie zalecane przez towarzystwa naukowe oraz ekspertów zdrowia publicznego. To bezpieczna i wysoce skuteczna forma ochrony przed zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego, który odpowiada m.in. za raka szyjki macicy, odbytu, gardła czy narządów płciowych. Dzięki szczepieniu kobiety i młodzież mogą realnie zmniejszyć ryzyko tych nowotworów i zadbać o swoje zdrowie na przyszłość.
Czy szczepić powinny się także starsze nastolatki i dorosłe kobiety?
- Tak, szczepienie może przynieść korzyści również osobom starszym, które nie były wcześniej zaszczepione. Nawet jeśli doszło do kontaktu z jednym typem wirusa, szczepionka może chronić przed innymi typami onkogennymi. W takich przypadkach decyzję warto podjąć po konsultacji z lekarzem.
Jak ocenia Pan bezpieczeństwo szczepień przeciw HPV?
– Szczepionki przeciw HPV są stosowane od kilkunastu lat na całym świecie. Badania i programy szczepień pokazują ich bezpieczeństwo, dobrą tolerancję oraz skuteczność w zmniejszaniu liczby zmian przednowotworowych i zachorowań na raka szyjki macicy.
Profilaktyka to nie tylko szczepienia. Jaką rolę odgrywa regularna wizyta u ginekologa?
- Regularne wizyty ginekologiczne to podstawa. Nawet jeśli kobieta nie odczuwa żadnych dolegliwości, kontrola raz w roku pozwala wcześnie wykryć niepokojące zmiany.
W dobie współczesnej medycyny narzędzia diagnostyczne znacząco zmieniają opiekę zdrowotną. Jaką rolę w ginekologii i położnictwie pełni ultrasonografia?
– USG to dziś podstawowe, bezpieczne i bezbolesne narzędzie diagnostyczne. W położnictwie pozwala monitorować rozwój ciąży i ocenę płodu, w ginekologii – sprawdzać macicę, jajniki i inne struktury miednicy, wspiera diagnozowanie zmian łagodnych i nowotworowych oraz często zastępuje bardziej inwazyjne badania.
Jakie formy opieki i leczenia zapewnia Oddział Ginekologiczno‑Położniczy SPSR w Nowogardzie kobietom w różnym wieku?
- Oddział Ginekologiczno‑Położniczy Samodzielnego Publicznego Szpitala Rejonowego w Nowogardzie zapewnia systemową i bezpieczną opiekę na każdym etapie życia kobiety. Przyjmujemy noworodki, w tym wcześniaki oraz zapewniamy pełną opiekę w trakcie ciąży i porodów – także porodów rodzinnych, w spokojnej i przyjaznej atmosferze. Wykonujemy zabiegi ginekologiczne (brzuszne, pochwowe i laparoskopowe) oraz prowadzimy diagnostykę i leczenie chorób ginekologicznych, w tym onkologicznych. Doświadczony zespół lekarzy dba, aby każda pacjentka czuła się bezpiecznie i mogła świadomie zadbać o swoje zdrowie.
Od 2027 r. szczepienia przeciw HPV mają stać się obowiązkowe, co wzbudziło w internecie falę dezinformacji o ich bezpieczeństwie. Skąd bierze się ta narracja i jak na nią odpowiadają aktualne badania i dane medyczne?
- Szczepionki przeciw HPV stosuje się na świecie od wielu lat i podano je już milionom osób. Ich bezpieczeństwo jest dobrze przebadane, a działania niepożądane zazwyczaj łagodne i krótkotrwałe. Chronią przed wirusem, który może prowadzić do nowotworów. Ostateczna decyzja o szczepieniu powinna opierać się na rzetelnej wiedzy lekarskiej, którą my jako lekarze, posiadamy i się nią dzielimy, a nie na niesprawdzonych informacjach w sieci.
Jakie przesłanie chciałby Pan skierować wspólnie ze swoim zespołem lekarzy do pacjentek gminy Nowogard, w szczególności kobiet korzystających z opieki Oddziału Ginekologiczno-Położniczego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Rejonowym w Nowogardzie? Co, Pana zdaniem, powinna wiedzieć każda mieszkanka – niezależnie od wieku – o świadomej trosce o swoje zdrowie i znaczeniu regularnej profilaktyki?
- Zdrowie nie czeka – dbajmy o siebie. Rak szyjki macicy przez długi czas może nie dawać objawów, dlatego najskuteczniejszą ochroną jest profilaktyka. Szczepienia przeciw HPV i regularne wizyty u ginekologa, zgodnie z zaleceniami, dają realną przewagę w wykrywaniu i zapobieganiu chorobie. Korzystajmy z tych możliwości świadomie i z przekonaniem.
Źródło i foto: SPSR w Nowogardzie
(Treść wywiadu była weryfikowana i autoryzowana)